Hayalet: My Name is Casper

"My Name Is Casper", sanatın eleştirel potansiyelini, kolektif üretimin olanaklarını ve sanatçının egemen ekonomik ve kurumsal yapılar karşısındaki konumunu sorgulayan geniş katılımlı bir sergi olarak 4-14 Ekim 2009 tarihleri arasında İstanbul'da gerçekleştirildi. Karşı Sanat Çalışmaları bünyesinde yürütülen tartışmalar, söyleşiler ve atölyelerden doğan sergi, farklı kuşaklardan, disiplinlerden ve sanatsal yaklaşımlardan gelen sanatçıları ortak bir eleştirel zeminde buluşturdu.

Serginin başlığı, Marx ve Engels'in "Komünist Manifesto"da kullandıkları "Avrupa'da bir hayalet dolaşıyor" ifadesine göndermede bulunurken, bu hayaletin tarihsel dönüşümünü popüler kültürün sevimli çizgi film karakteri Casper üzerinden yeniden düşünmeye açıyordu. Bir zamanlar egemen düzen için tehdit oluşturan devrimci düşüncenin, çağdaş kapitalist sistem içerisinde nasıl etkisizleştirilerek zararsız bir imgeye dönüştürüldüğü sorusu, serginin kavramsal çıkış noktalarından birini oluşturuyordu.

2008 küresel ekonomik krizinin ardından şekillenen toplumsal ve siyasal atmosferde "My Name Is Casper", sanatın piyasa ilişkileri, kurumsal hiyerarşiler ve muhalif söylemin giderek sistem tarafından içerilmesi karşısındaki konumunu tartışmaya açtı. Sergi, yalnızca eleştirel içerik üretmeyi değil, sanatın üretim ve sergilenme koşullarını da sorgulamayı amaçlıyordu. Bu doğrultuda, merkezi bir küratoryal otorite yerine diyalog, dayanışma ve yatay örgütlenme ilkelerini öne çıkaran alternatif bir sergileme modeli benimsendi.

97 bağımsız sanatçı ve 18 sanatçı grubuyla, toplam 265 sanatçının katıldığı sergi, Karaköy Bankalar Caddesi'ndeki tarihi Sümerbank binasının beş katına, yeraltındaki eski kalorifer ve kasa dairelerine yayıldı. Yapının tarihsel ve mimari karakteri, farklı ifade biçimlerinin bir arada var olduğu çok katmanlı bir sergileme alanına dönüştü.

Coşkun Sami, sergide Caner Karakaş, Huri Kiriş ve Şevket Sönmez ile birlikte oluşturdukları "Fosfour" adlı sanatçı grubunun bir üyesi olarak yer aldı. Grubun katılımı, farklı sanatsal yaklaşımların kolektif bir çerçevede buluştuğu serginin çoğulcu ve dayanışmacı yapısının bir parçasını oluşturdu.

"My Name Is Casper", aynı dönemde gerçekleştirilen "Hayalet" ve "Öznesiz" sergileriyle birlikte "Alternatif Platform Büyük Sanat Buluşması / İnisiyatifler Sergisi" başlığı altında yer aldı. Bu buluşma, sanatın yalnızca estetik bir üretim alanı değil, aynı zamanda eleştirel düşüncenin, kolektif örgütlenmenin ve alternatif kamusal alanların kurulabileceği bir zemin olduğunu ortaya koymayı hedefledi.

Sergi, Türkiye'de bağımsız sanat inisiyatiflerinin ve kolektif üretim pratiklerinin görünürlüğü açısından, dönemin sanat ortamına ilişkin önemli bir deneyim olarak değerlendirilebilir.